Pređi na sadržaj

Vikiškolarac:Evropa/Island

Izvor: Викикњиге

Island je evropska država bez kopnenih suseda, koja se nalazi između Atlantskog i Severnog ledenog okeana, Površina Islanda iznosi oko 100.000 km². Glavni grad Islanda je Rejkjavik u kom živi najveći broj stanovnika. Rejkjavik je najseverniji grad na ostrvu.Ostali veći gradovi su još i Koupavogir, Habnarfjerdir i Akirejri. Pored glavnog ostrva u njenom sastavu se nalazi još 36 manjih ostrva. Island je najređe naseljena država u Evropi i dobio je ime po engleskoj reci island što znači ostrvo, jer je ovo ostrvska zemlja.

Istorija

[uredi]

Naseljavanje Islanda počelo je u IX i početkom X veka, dolaskom doseljenika, uglavnom Norvežana i Kelta. Najstariji parlament je osnovan upravo u ovoj zemlji 930 godine. Alting je držao sednice u Thingveliru do svoje suspenzije 1799. godine. Četrdeset pet godina kasnije, parlament je ponovo uspostavljen 1844. godine, ali ovog puta u glavnom gradu Rejkjaviku. Island je bio nezavisan 300 godina, a potom su pod vlašću Norveške i Danske. Godine 1874, Island je dobio ograničenu autonomiju i suverenitet u unutrašnjim poslovima od danske vlade 1918, dok su spoljni odnosi ostali pod danskom vlašću do Drugog svetskog rata, 1940, kada je Nemačka bila okupirana od strane Nemačke. Rođenjem nove republike 1950. godine potpisan je sporazum između Islanda i Sjedinjenih Država, prema kojem su američke snage dobile odgovornost za vojnu odbranu Islanda.

Geografija

[uredi]

Republika Island je ostrvska država koja se nalazi između Atlantskog okeana na jugu i Severnog ledenog okeana na severu. Država je okružena sa nekoliko ostrva, Grenland na zapadu , Farska Ostrva ,Šetlandska ostrva i Spoljni Hebridi , Orknijska ostrva i severna obala Škotske, na jugoistoku, te ostrvo Jan Majen, na severu. Na zapadu, najbliža država je Norveška, dok je na severu najblizi deo Severna Amerika.

Island je ostrvo vulkanskog porekla. Bogat vodom, jezerima, glečerima, gejzirima, toplim mineralnim izvorima. 13% Islanda je prekriveno snegom i ledom. Većina stanovništva živi na 7% teritorije koja je jedina plodna.

Klima: Na obali i na jugu, vlažan Atlantik, sa svežim letima i blagim zimama,a u centralnom i severnom delu ostrva klima je subpolarna.

Stanovništvo

[uredi]

Na Islandu živi oko 364 hiljade ljudi. 91% stanovnika živi u gradu, a najviše u glavnom gradu , Rejkjaviku. Poreklo stanovništva je uglavnom norveško i keltsko. Islanđani su narod germanskog porekla, i čine najveću populaciju u državi, a najveća nacionalna manjina su Poljaci. Jezik koji se govori je islandski. U važne strane jezike spadaju danski, i drugi skandinavski jezici, zatim engleski i nemački. Što se tiče religije, najviše preovladava evangelistička religija, oko 96%.

Znamenitosti i zanimljivosti

[uredi]

Island nazivaju i "zemljom leda i vatre" jer je bogat vulkanima i gejzirima po kojima je poznat. Zima na Islandu nije tako hladna kao što se misli. Temperature su oko nula stepeni, a leta su prilično hladna sa prosečnom temperaturom od deset stepeni Celzijusa. Unutrašnjost ostrva je uglavnom prekrivena ledom dok su njegove periferije naseljene.

  • Većina Islanđana veruje u vilenjake.
  • Vulkanske erupcije se javljaju u proseku svake 4 godine.
  • Na Islandu nema šuma.
  • Pivo je bilo ilegalno na Islandu do 1989. godine.
  • Sa 43,5 radnih sati nedeljno, Islanđani imaju najdužu radnu nedelju u Evropi.
  • . Islandski jezik je ostao nepromenjen od drevnog nordijskog. To znači da se hiljadugodišnji tekstovi i dalje lako čitaju.
  • Bebe na Islandu se rutinski ostavljaju u kolicima ispred kuće na popodnevnom spavanju.
  • Na Islandu nema prezimena – Islanđani koriste tradicionalni sistem nordijskih imena, koji se sastoji od prezimena koje se sastoji od imena oca (ili majke) sa dodatkom -dottir (-ćerka) ili -sin (-sin ).
  • 60% stanovništva Islanda živi u Rejkjaviku.
  • Prihodi od posmatranja kitova na Islandu premašuju prihode od lova na kitove.
  • Suprotno predrasudama, Island je zemlja obično umerene klime, ni previše vruće ni previše hladno, najviša zabeležena temperatura u istočnim fjordovima 1939.godine bila je 30,5°C.
  • Potrošnja koka-kole po glavi stanovnika veća je nego u bilo kojoj drugoj zemlji, ali na celom ostrvu nema Mc Donald’s restorana.
  • 2010 Island je zabranio striptiz klubove.
  • Oko 85 odsto energije Islanda dolazi iz obnovljivih izvora, a više od polovine je geotermalna.
  • Islandski konji pokazuju dva dodatna hoda u odnosu na sve druge rase.
  • Imena za decu rođenu na Islandu koja se ranije nisu koristila na Islandu moraju biti odobrena od strane Islandskog odbora za nominacije.. Island je bio jedno od poslednjih mesta na zemlji naseljeno ljudima.
  • Islanđani gledaju više filmova od bilo koje druge nacije.
  • Island je dom jedne od najstarijih demokratija na svetu; osnovan 930. godine.
  • Na Islandu je nelegalno posedovati kućnu zmiju, guštera ili kornjaču.
  • Nacionalni sport zemlje je rukomet.
  • Island nema vojsku, mornaricu ili vazduhoplovstvo.
  • Komarci ne postoje na Islandu.
  • Islandska policija ne nosi oružje. Kriminal na Islandu je veoma nizak, a nasilni zločini praktično ne postoje.
  • Island ima najveći broj izdanja knjiga i časopisa po glavi stanovnika, a 10 procenata stanovništva zemlje će objaviti knjigu tokom svog života.
  • Islandski telefonski imenici navode Islanđane po imenima po abecednom redu.
  • Sirovo srce ptice puffin smatra se delikatesom.